CTET पेपर-II संस्कृत February 2026 এর প্রশ্নগুলির উত্তর করে দেওয়া আছে। Central Teacher Eligibility Test এর প্রশ্নগুলি কেমন ধরণের হতে পারে, সে ধারণা পেতে সালের প্রশ্নগুলির অনুশীলন করা জরুরী।
CTET এ যে দুটি Language রাখতে হয়, তার মধ্যে একটি সংস্কৃত রাখতে পারেন। এ বিষয়ে খুব সহজেই score করতে পারবেন। সংস্কৃতকে যদি Language I নির্বাচন করেন, তাহলে 91 থেকে 120 পর্যন্ত প্রশ্নগুলোর উত্তর করতে হবে। আর আপনি যদি Language II নির্বাচন করেন তবে 121 থেকে 150 পর্যন্ত প্রশ্নগুলোর উত্তর করতে হবে।
LANGUAGE–I, SANSKRIT
अभ्यर्थिनः चतुर्थभागस्य (Part-IV) प्रश्नानाम् (प्र.सं. 91-120) उत्तरं दद्युः, यदि तैः संस्कृतं प्रथमभाषा (Language-I) रूपेण चितम् ।
निर्देशः – अधोलिखितान् पद्यान् पठित्वा प्रश्नानां (106-111) विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चिनुत।
अभिवादनशीलस्य नित्यं वृद्धोपसेविनः।
चत्वारि तस्य वर्धन्ते आयुर्विद्या यशो बलम् ।।1।।
यं मातापितरौ क्लेशं सहेते सम्भवे नृणाम्।
न तस्य निष्कृतिः शक्या कर्तुं वर्षशतैरपि ॥ 2 ॥
तयोर्नित्यं प्रियं कुर्यादाचार्यस्य च सर्वदा।
तेष्वेव त्रिषु तुष्टेषु तपः सर्वं समाप्यते ॥ 3 ॥
सर्वं परवशं दुःखं सर्वमात्मवशं सुखम् ।
एतद्विद्यात्समासेन लक्षणं सुखदुःखयोः ।। 4।।
यत्कर्म कुर्वतोऽस्य स्यात्परितोषोऽन्तरात्मनः ।
तत्त्प्रयत्नेन कुर्वीत विपरीतं तु वर्जयेत् ।। 5 ।।
MCQ প্রশ্নোত্তর
CTET पेपर II संस्कृत February 2026 MCQ প্রশ্ন ও উত্তর গুলি নিচে দেওয়া হল। প্রশ্নের উত্তরগুলি সরাসরি না দিয়ে শিক্ষার্থীদের সুবিধার্থে উত্তরটি লুক্কায়িত আছে। পরীক্ষার্থীদের চেষ্টা করার সুযোগ আছে। উত্তরে Click👈 করে সঠিক উত্তরটি দেখে নিতে হবে।
106. परितोषात्मकं कर्म करणार्थं जनैः किं कर्तव्यम् ?
(A) उपहासः
(B) प्रयत्नम्
(C) परिहारः
(D) प्रमादः
উত্তর👈
(B) प्रयत्नम्
107. अभिवादनशीलस्य किं न वर्धते?
(A) यशः
(B) धनम्
(C) बिद्या
(D) आयुः
উত্তর👈
(B) धनम्
108. ‘वर्षशतैरपि’ इत्यस्य पदस्य सम्यक् सन्धिविच्छेदः कुरुत।
(A) वर्ष + शतैरपि
(B) वर्षश + तैरपि
(C) वर्षशतै + रपि
(D) वर्षशतैः + अपि
উত্তর👈
(D) वर्षशतैः + अपि
109. तेष्वेव त्रिषु तुष्ठेषु सर्वं किं समाप्यते?
(A) दुःखम्
(B) आकर्षणम्
(C) तपः
(D) वित्तम्
উত্তর👈
(C) तपः
110. ‘निष्कृतिः’ इत्यस्मिन् पदे कः प्रत्ययः वर्तते?
(A) णिनि
(B) तसिल्
(C) क्तिन्
(D) किए
উত্তর👈
(C) क्तिन्
111. मातापितरौ नृणां सम्भवे किं सहेते?
(A) क्लेशम्
(B) स्वत्वम्
(C) प्रसन्नताम्
(D) घृणाम्
উত্তর👈
(A) क्लेशम्
निर्देशः अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा प्रश्नानां (112-120) विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चिनुत।
पूर्वं दक्षिणप्रदेशे एकः त्यागराजः नामा विद्वान् आसीत्। तस्य पुत्री ज्ञानाम्बा अतीव बुद्धिमती आसीत्। तस्याः बुद्धिमत्वकारणात् एव तस्यैः वरः दुर्लभः आसीत्। कश्चिदपि ज्ञानेन तस्याः समतां न अकरोत्। एकदा तस्याः पित्रा त्यागराजेन पाश्र्वस्थग्रामस्य कश्चित्- पण्डितपुत्रः वररूपेण अन्विष्टः ज्ञानाम्बां च तस्य विषये असूचयत्। परन्तु ज्ञानाम्बा उक्तवती यत् अहं स्वयमेव तं द्रक्ष्यामि, प्रश्नं च प्रक्ष्यामि। ज्ञानाम्बायाः वाक्यं श्रुत्वा त्यागराजः चिन्तितोऽभवत्। तदा एकस्मिन् दिवसे सः वरस्य ग्रामं गत्वा तस्य पितरं ज्ञानाम्बायाः विचारम् अकथयत्। तस्य पिता ज्ञानाम्बायाः बुद्धिमत्वम् अजानत। यद्यपि सः स्वपुत्रस्य ज्ञानविषये आश्वस्तो न आसीत्, तथापि तेन ज्ञानाम्बायाः साक्षात्कारार्थं स्वीकृतिः प्रदत्ता।
अथ निश्चिते दिने सः पण्डितः स्वपुत्रेण सह त्यागराजकवेः गृहम् आगतः। प्रणामानन्तरं ज्ञानाम्बा स्वपितरम् अवदत् यत् उभौ एव भवन्ती पृथक् कक्षे तिष्ठताम्। अहम् अत्र एवं द्वित्रान् सरलप्रश्नान् प्रक्ष्यामि।
ज्ञानाम्बाकथनानुसारं त्यागराजः वरपितरं गृहीत्वा अन्यस्मिन् कक्षे अगच्छत्। ज्ञानाम्बा तं युवकं तस्य नाम अपृच्छत्। सः च ‘बोधराजः’ इति स्वनाम अवदत् । तदा ज्ञानाम्बा अपृच्छत् — अयि भोः व्याकरणं तु जानासि ? तेन उक्तम् — आं जानामि। मम अयं प्रश्नः “एकः बालकः विहस्य मातरं पृच्छति — अम्ब, मां विहाय कुत्र गच्छसि” इति कृपया ‘विहस्य विहाय’ इति पदयोः व्याकरणपरिचयः दीयताम्। पण्डितसूनुः अवदत् — स्पष्टमेव अत्र क्रमशः षष्ठी च चतुर्थी च विभक्तिः दृश्यते।
ज्ञानाम्बया उक्तं बाढम्, तर्हि ‘अहं कथम्’ इति पदयोः तु द्वितीया विभक्तिः भवेत् ?
युवकः अवदत् —सत्यमुक्तं त्वया ‘एवमेवास्ति।’ ज्ञानाम्बया कथितम् क्षणं तिष्ठतु भवान्, अहं किञ्चित् भोजनमानयामि। युवकोऽवदत् नैव नैव, पित्रा सह गन्तव्यमस्ति ।
अस्मिन्नन्तरे त्यागराजः बोधराजपित्रा सह आगतः। तदा त्यागराजेन पृष्टं जाते ! तव प्रश्नानामुत्तराणि कथं दत्तानि? ज्ञानाम्बा स्मयमाना आसीत्। त्यागराजः कथितवान् सम्यग् उत्तराणि दत्तानि, इति मन्ये। तदा ज्ञानाम्बा इमं श्लोकमत्रदत् “यस्य षष्ठी चतुर्थी च, विहस्य विहाय च।”
अहं कथं द्वितीया स्यात्, द्वितीया स्याम् अहं कथम् ॥
एतच्छ्रुत्वा त्यागराजः निराशः अभवत्। हस्तयोः शिरः गृहीत्वा निम्नमुखः उपाविशत्। सः चिन्तितः आसीत् किं कर्त्तव्यं कोऽपि ज्ञानवान् युवकः न दृश्यते?
वस्तुतः विदुष्यः युवतयः समानं वरमिच्छन्ति ।
112. ज्ञानाम्बायाः वाक्यं श्रुत्वा त्यागराजः ——– अभवत् । (उचितं पदं चित्वा रिक्तस्थानं पूरयत।)
(A) प्रसन्नः
(B) क्रुद्धः
(C) खिन्नः
(D) निराशः
উত্তর👈
(C) खिन्नः
113. पण्डितपुत्रस्य अनुसारं विहस्य विहाय च एतयोः पदयोः का विभक्तिः दृश्यते?
(A) तृतीया च सप्तमी च
(B) षष्ठी च चतुर्थी च
(C) षष्ठी च प्रथमा च
(D) पञ्चमी च द्वितीया च
উত্তর👈
(B) षष्ठी च चतुर्थी च
114. अधोलिखितेषु किं पदं क्त्वतुप्रत्ययान्तं अस्ति?
(A) गृहीत्वा
(B) ज्ञानवान्
(C) कथितवान्
(D) विहाय
উত্তর👈
(C) कथितवान्
115. वस्तुतः विदुष्यः युवतयः कीदृशं वरम् इच्छन्ति?
(A) समानम्
(B) सुशीलम्
(C) दीर्घकायम्
(D) बुद्धिहीनम्
উত্তর👈
(A) समानम्
116. ज्ञानविषये इत्यस्मिन् पदे कः समासः वर्तते ?
(A) तत्पुरुषः
(B) द्विगुः
(C) कर्मधारयः
(D) अव्ययीभावः
উত্তর👈
(A) तत्पुरुषः
117. ‘स्वीकृतिः’ अस्मिन् पदे कः प्रत्ययः अस्ति?
(A) घञ्
(B) तुमुन्
(C) क्तिन्
(D) शानच्
উত্তর👈
(C) क्तिन्
118. बोधराजस्य पिता ज्ञानाम्बायाः किं गुणं जानाति स्म?
(A) गृहकार्ये कुशलताम्
(B) बुद्धिमत्वम्
(C) सुन्दरताम्
(D) हास्यप्रियताम्
উত্তর👈
(B) बुद्धिमत्वम्
119. निश्चिते दिने सः पण्डितः केन सह त्यागराजस्य गृहं आगतः?
(A) स्वपुत्रेण
(B) मित्रैः
(C) पशुभिः
(D) स्वपरिवारेण
উত্তর👈
(A) स्वपुत्रेण
120. “अहं किञ्चित् भोजनमानयामि” एतत् कथनं कः कं कथयति?
(A) ज्ञानाम्बा ब्राह्मणम्
(B) ज्ञानाम्बा बोधराजम्
(C) त्यागराजः ज्ञानाम्बाम्
(D) ब्राह्मणः स्वपुत्रम्
উত্তর👈
(B) ज्ञानाम्बा बोधराजम्
অনুরূপ পাঠ
CTET पेपर II संस्कृत February 2026 MCQ প্রশ্ন ও উত্তর এর মতো ctet এর অনুরূপ পাঠগুলি জানতে নিম্নের Link এ Click করে জেনে নাও—